Hội chứng Stockholm

Hội chứng Stockholm là phản ứng tâm lý xảy ra khi nạn nhân, con tin của vụ bắt cóc có liên kết với những kẻ bắt cóc, những kẻ lạm dụng hay giam giữ họ. Trong quá trình bị giam cầm hay lạm dụng, mối liên hệ về tâm lý này được phát triển lớn dần theo thời gian. Nếu bạn đang muốn tìm hiểu về hội chứng Stockholm và những vấn đề xoay quanh, bài viết này là dành cho bạn!

Hội chứng Stockholm

Với hội chứng này, con tin hay nạn nhân bị lạm dụng sẽ có cảm giác đồng cảm với kẻ bắt cóc và giam cầm họ. Hội chứng Stockholm hoàn toàn trái ngược với tâm lý của một người bình thường vì khi nhắc đến kẻ bắt cóc, thường chúng ta sẽ có cảm giác sợ hãi, căm ghét hay thậm chí là khinh bỉ.

Những người mắc hội chứng này sẽ dần có tình cảm tích cực với kẻ bắt cóc, ngược đãi họ trong quá trình bị giam giữ. Thậm chí, người mắc chứng này còn đồng cảm với kẻ ác, nảy sinh cảm giác tiêu cực với chính quyền, với cảnh sát hay với những người đang cố gắng giúp họ thoát khỏi tình trạng giam cầm.

Đôi khi, người bị hội chứng Stockholm chán ghét người đang cố giúp họ thoát khỏi kẻ ác. Nghịch lý này xuất hiện ở một số ít con tin và đến nay, các nhà khoa học cùng chuyên gia tâm lý vẫn chưa nhận định được đâu là nguyên nhân dẫn đến chứng Stockholm ở một số nạn nhân bị bắt cóc này. Nhiều nhà tâm lý học xem hội chứng Stockholm là cơ chế đối phó hoặc cách để nạn nhân tự xử lý chấn thương về tâm lý trong tình cảnh hiểm nghèo mà mình trải qua.

Hội chứng Stockholm xuất hiện khi nào?

Đã từ nhiều thế kỷ trước, những trường hợp mắc hội chứng này đã xuất hiện nhưng phải đến 1973, phản ứng đối với sự lạm dụng và giam giữ này mới được đặt tên cụ thể. Trong một vụ cướp ngân hàng ở Stockholm, Thụy Điển có 2 tên tội phạm bắt giữ 4 con tin trong vòng 6 ngày. Sau khi được giải cứu, những con tin này từ chối cung cấp thông tin bất lợi cho bọn cướp, thậm chí đứng ra quyên tiền thuê luật sư bào chữa cho những tên cướp đã bắt giữ họ.

Những nhà tâm lý học, chuyên gia sức khỏe tâm thần vào cuộc để tìm hiểu nguyên nhân nào dẫn đến sự việc này. Các chuyên gia gán thuật ngữ “hội chứng Stockholm” để mô tả tình trạng những con tin đồng cảm với kẻ bắt giam mình. Hội chứng Stockholm được nhiều người biết đến nhưng theo một cuốn sách hướng dẫn được sử dụng bởi các chuyên gia chẩn đoán rối loạn sức khỏe tâm thần thì hội chứng Stockholm không được công nhận nằm trong các chứng rối loạn tâm thần.

Những biểu hiện của người mắc hội chứng Stockholm

Những người mắc hội chứng này thường có các biểu hiện:

+ Nảy sinh cảm xúc tiêu cực với cảnh sát, những người có ý định giúp họ thoát khỏi giam cầm. Thậm chí, người mắc Stockholm còn từ chối nhận được giúp đỡ.

+ Nạn nhân nảy sinh cảm tích cực với kẻ giam cầm và ngược đãi mình.

+ Nạn nhân cảm thấy đồng quan điểm với kẻ bắt cóc và tin rằng kẻ đó có cùng mục tiêu với mình.

Hội chứng Stockholm thường bắt đầu xuất hiện khi nạn nhân thấy sợ hãi. Người bị bắt cóc cảm thấy sợ kẻ bắt cóc, nhưng đồng thời cũng nảy sinh cảm giác tin tưởng vào kẻ bắt cóc để tồn tại. Khi đó, nếu kẻ bắt cóc thể hiện sự tử tế, có thể người bị bắt cóc sẽ nảy sinh ra cảm giác tích cực, đó là lòng trắc ẩn. Theo thời gian, nhận thức dần trở nên lệch lạc và khi đó, người mắc chứng Stockholm sẽ thấy kẻ bắt cóc mình không xấu, thậm chí còn bảo vệ tên bắt cóc.

Một ví dụ điển hình về hội chứng Stockholm

Năm 1974, Patty Hearst – Cháu gái của doanh nhân kiêm nhà xuất bản báo William Randolph Hearst bị Quân đội Giải phóng Symbionese bắt cóc. Trong suốt thời gian bị giam cầm, cô từ bỏ gia đình, đổi tên mới và cùng bọn chúng tham gia cướp ngân hàng. Khi bị cảnh sát bắt giữ, Patty Hearst dùng hội chứng Stockholm để bào chữa nhưng không có kết quả. Cô bị phán quyết 35 năm tù giam.

Hay một ví dụ điển hình khác về cô bé 10 tuổi Natascha bị bắt cóc năm 1988. Tên bắt cóc cô – Wolfgang Přiklopil đã giam cầm Natascha suốt 8 năm ở một căn phòng tối tăm. Trong suốt thời gian này, ngoài những lúc thể hiện bản tính hung hãn, dọa giết và đánh đập thì tên bắt cóc cũng có những hành động đối xử tốt với Natascha. Sau khi trốn thoát và nghe tin tên bắt cóc tự sát, Natascha đã có hành động khóc một cách vô cớ.

Năm 1933, Mary McElroy bị 4 tên đàn ông giam giữ ở trang trại bỏ hoang, cô bị chúng xích chân vào tường và đòi gia đình mang tiền đến chuộc. Khi được thả, Mary McElroy từ chối làm chứng chỉ điểm những kẻ bắt cóc và ở tại phiên tòa, cô cũng có những biểu hiện bao che, cảm thông cho 4 tên bắt cóc mình.

Tìm hiểu thêm Dịch vụ xét nghiệm ADN làm giấy khai sinh 

Những biểu hiện của hội chứng Stockholm trong xã hội hiện đại

Hội chứng này thường liên quan đến những vụ bắt cóc, giam giữ hay lạm dụng. Tuy nhiên, hội chứng Stockholm còn là hệ quả của những mối quan hệ khác mà chúng ta nên biết:

Lạm dụng trẻ em: Có những kẻ lạm dụng trẻ em, xâm hại hoặc bạo lực và dùng từ ngữ, động thái đe dọa làm nạn nhân sợ hãi. Tuy nhiên, những kẻ này cũng có những hành động thể hiện lòng tốt khiến nạn nhân đồng cảm, bối rối dẫn đến việc không tố cáo hành động sai trái.

Các mối quan hệ bị lạm dụng: Có những người bị lạm dụng dần phát triển tình cảm với kẻ bạo hành họ. Có những loại lạm dụng như tình dục, thể chất, tình cảm hoặc thậm chí là những mối quan hệ loạn luân kéo dài qua nhiều năm. Trong suốt quá trình này, nạn nhân có thể nảy sinh tình cảm và cảm xúc tích cực với kẻ lạm dụng họ.

Huấn luyện thể thao: Thật không may khi chúng ta nghĩ tất cả những mối quan hệ giữa huấn luyện viên và vận động viên là thầy trò đúng nghĩa bởi một số mối quan hệ trở nên tiêu cực. Có những trường hợp huấn luyện viên quá khắt nghiệt, thậm chí lạm dụng vận động viên và những vận động viên cứ nghĩ làm như vậy là tốt cho bản thân, cuối cùng thì nó trở thành một dạng của chứng Stockholm khi người bị lạm dụng lại đồng cảm với kẻ lạm dụng mình.

Buôn bán phụ nữ & trẻ em: Những người bị bắt cóc và bị buôn bán bất hợp pháp sẽ dựa vào kẻ buôn người để có thức ăn, nước uống, nhu yếu phẩm và có thể nạn nhân sẽ bắt đầu có những cảm xúc tích cực với kẻ buôn người. Có thể, nạn nhân chống lại sự giúp đỡ và chống lại cảnh sát vì nghĩ cần phải bảo vệ kẻ buôn người để bảo vệ chính mình.

Bài viết từ Viện GenLab về hội chứng Stockholm hy vọng sẽ giải đáp được những băn khoăn của bạn về vấn đề này. Viện GenLab là địa chỉ giám định ADN, thực hiện xét nghiệm không xâm lấn NIPT uy tín hàng đầu cả nước.

TOP